{"id":159,"date":"2017-05-31T22:06:22","date_gmt":"2017-05-31T21:06:22","guid":{"rendered":"https:\/\/brendadegroot.com\/?p=159"},"modified":"2022-06-01T20:50:55","modified_gmt":"2022-06-01T19:50:55","slug":"soja-en-kanker","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/","title":{"rendered":"De Wetenschap over Soja en Kanker"},"content":{"rendered":"\n<p>Ik heb hem al behoorlijk wat keren voorbij horen komen, de Vraag Der Vragen:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\"><p>Is soja kankerverwekkend?<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Ik was eigenlijk niet van plan me ooit met het soja-en-hoe-zit-dat-nou-met-kanker-vraagstuk te bemoeien, laat staan er een artikel over te schrijven, omdat ik<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>geen kankerdeskundige ben, en<\/li><li>in de veronderstelling was dat die mythe zichzelf wel op zou lossen.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Maar b. blijkt vooralsnog niet op te gaan, waar Anja (hoi Anja) me laatst vriendelijk op wees toen ze een berichtje achterliet op&nbsp;<a href=\"https:\/\/brendadegroot.com\/tempeh-gezond\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">dit artikel<\/a>. Veel mensen zijn oprecht bang dat je van soja eten kanker krijgt, wat ze \u2018ergens op internet hebben gelezen\u2019 of \u2018van een collega (die ook geen a. is) hebben gehoord\u2019. Ik vertel de vraagstellers&nbsp;altijd dat ze zich beter&nbsp;zorgen kunnen&nbsp;maken om&nbsp;bewerkt vlees, waarvan daadwerkelijk is aangetoond dat het het risico op&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.who.int\/features\/qa\/cancer-red-meat\/en\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">darmkanker<\/a>&nbsp;verhoogt. Maar daarmee haal ik hun angst voor soja niet weg.<\/p>\n\n\n\n<p>Toen Anja haar vraag stelde bedacht ik me hoe erg ik het zou vinden als er ook maar \u00e9\u00e9n iemand zou zijn die door een onterechte angst voor soja geen dierlijke producten durft te vervangen. Of \u2013 oh the horror \u2013 dat de sojamythe mensen ervan weerhoudt om veganist te worden. En daarom heb ik me er toch aan gewaagd. Ik heb mijn best gedaan om de waarheid rondom het onderwerp \u2018soja en kanker\u2019 te achterhalen, met dit artikel als resultaat.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/04\/Bambu-nieuw-3.jpg\" alt=\"Wise monkey illustration - Brenda de Groot\" class=\"wp-image-1210\" width=\"200\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Een kleine side-note<\/h4>\n\n\n\n<p><em>Ik ben geen medisch deskundige of voedingsexpert. De informatie in dit artikel is&nbsp;op geen enkele manier een advies, en ik raad je met klem aan om een arts te raadplegen voor alles omtrent het onderwerp kanker.&nbsp;<\/em><em>Dat wil niet zeggen dat ik onzin loop te verkondigen \u2013 integendeel. Ik weet&nbsp;<a href=\"https:\/\/brendadegroot.com\/wetenschap-en-veganisme\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">hoe je wetenschappelijke artikelen leest<\/a>, en weet het meeste kaf van het koren te scheiden. Voor dit artikel heb ik informatie geraadpleegd van websites die naar mijn idee w\u00e9l deskundig zijn op het gebied van soja en kankeronderzoek. De wetenschappelijk onderbouwde informatie die&nbsp;zij geven heb ik in dit artikel zo goed mogelijk proberen samen te vatten. Je vindt ze terug in de bronnen onderaan dit artikel.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Soja en Borstkanker: Het Oestrogeenverhaal<\/h2>\n\n\n\n<p>Waar het bij het soja-en-kanker-vraagstuk allemaal om gaat, zijn de&nbsp;<strong>isoflavonen&nbsp;<\/strong>die soja bevatten. Isoflavonen zijn zogenaamde phyto-oestrogenen: op-oestrogeen-lijkende stoffen die door planten (=phyto) worden aangemaakt. Ze komen in kleine maten voor in peulvruchten en andere plantaardige voedingsmiddelen, en in hogere mate in sojabonen. De werking van fyto-oestrogenen is zo\u2019n 1000 maal zwakker dan dat van het menselijke hormoon oestrogeen.<\/p>\n\n\n\n<p>Borstkankercellen zijn gevoelig voor oestrogeen, dus als je veel van dit hormoon in je lichaam hebt, heb je meer kans dat borstkankercellen (gaan) groeien. Om die reden waren mensen bang dat het eten van sojaproducten het risico op borstkanker zou verhogen. Ze zaten er niet helemaal naast, want uit onderzoek met knaagdieren bleek dat de isoflavonen in soja inderdaad de groei van kankercellen stimuleert. Maar, en hier is een hele grote maar:<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dit geldt alleen voor knaagdieren, en niet voor mensen.<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Soja-rat.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5719\" width=\"300\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Knaagdieren zoals ratten en muizen blijken van zichzelf veel meer actieve isoflavonen in hun bloed te hebben dan mensen. Dit heeft waarschijnlijk als gevolg&nbsp;dat soja wel bij hen, maar niet bij mensen en andere apensoorten de groei van kankercellen stimuleert. Sterker nog, bij mensen blijken de isoflavonen uit soja precies de tegenovergestelde werking te hebben.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">De Kankerremmende Werking van Soja<\/h2>\n\n\n\n<p>Er is veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen kanker en sojaconsumptie bij mensen. De resultaten tonen aan&nbsp;dat mensen die regelmatig soja eten of aten minder vaak kanker hebben dan mensen die dat niet doen. Dat komt waarschijnlijk doordat de isoflavonen uit soja de groei van de kankercellen juist&nbsp;<strong>onderdrukt<\/strong>, in plaats van stimuleert. Hoe dat zit is een wat technisch praatje, wat ik zo goed mogelijk zal proberen uit te leggen.<\/p>\n\n\n\n<p>Kankercellen kunnen twee soorten oestrogeengevoelige receptoren (ER\u2019s) hebben:\u00a0<strong>ER-alfa\u00a0<\/strong>of<strong>\u00a0ER-beta<\/strong>. Ze worden geactiveerd als het hormoon oestrogeen langskomt en zich aan de receptor bindt. ER-alfa stimuleert de groei van kankercellen, en ER-beta onderdrukt de groei van kankercellen. Het blijkt dat de isoflavonen uit soja (geniste\u00efne) eerder aan ER-beta receptoren binden dan aan ER-alfa receptoren. Soja onderdrukt dus de groei van kankercellen bij mensen, wat kan verklaren dat er minder borstkanker wordt gevonden bij mensen die regelmatig soja eten. Dit geldt voor zowel vrouwen die kanker hebben gehad, als vrouwen die geen kanker hebben gehad.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Veilige Dagelijkse Hoeveelheid Soja<\/h2>\n\n\n\n<p>Wat ik w\u00e9l heb begrepen is dat je je niet te buiten moet gaan aan soja. De bronnen die ik heb geraadpleegd raden aan om&nbsp;<strong>1 tot 2 porties<\/strong>&nbsp;sojaproducten per dag te eten, en niet meer dan 3. Drie tot 5 porties lijkt het&nbsp;<a href=\"https:\/\/nutritionfacts.org\/video\/how-much-soy-is-too-much\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">kantelpunt<\/a>&nbsp;te zijn in de kankerremmende werking van soja. Daarboven zou het mogelijk kankerstimulerend kunnen werken. Ik heb gezocht naar wat ze bedoelen met&nbsp;1 portie, en dit is wat ik vond:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1 portie soja =<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>250 ml (1 cup) sojamelk<\/li><li>125 gram (1\/2 cup) tofu<\/li><li>125 gram (1\/2 cup) tempeh<\/li><li>125 gram (1\/2 cup) soja-vleesvervanger<\/li><li>75 gram (1\/2 cup) sojabonen<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>De porties zijn gebaseerd op richtlijnen voor veilige dagelijkse hoeveelheden isoflavonen en eiwitten uit soja. De bronnen waarin ik de richtlijnen heb gevonden verschillen onderling in wat ze als \u2018veilig\u2019 bestempelen, met aantallen die vari\u00ebren tussen de\u00a0<strong>50 en 100 gram isoflavonen<\/strong>\u00a0uit soja, en\u00a0<strong>15 tot 25 gram soja-eiwit<\/strong>\u00a0per dag.\u00a0Ik wilde even checken of het aantal gram eiwit uit 2 porties soja inderdaad overeenkomt met deze veilige dagelijkse hoeveelheid. Ik heb de voedingswaarde van de bovenstaande sojaproducten (+ extra) opgezocht en gekeken naar hoeveel gram eiwit deze bevatten:<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Soja-Bambu-met-2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5721\" width=\"300\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Soja-eiwit per 100 gram [<a href=\"https:\/\/nevo-online.rivm.nl\/ProductenZoeken.aspx\">1<\/a>]<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Sojamelk: 3,5 gram<\/li><li>Sojayoghurt: 4&nbsp;gram<\/li><li>Tofu hard: 11,5&nbsp;gram<\/li><li>Tofu zacht: 6,5 gram [<a href=\"https:\/\/nutritiondata.self.com\/facts\/legumes-and-legume-products\/4394\/2\">2<\/a>]<\/li><li>Tempeh: 15 gram<\/li><li>Soja-vleesvervanger: max. 19 gram* [<a href=\"https:\/\/www.ah.nl\/producten\/product\/wi58091\/ah-biologisch-tofu-roerbakgehakt-fijn-gekruid\">3<\/a>]<\/li><li>Sojabonen (volwassen): 21,5&nbsp;gram<\/li><li>Edamame: 11 gram [<a href=\"https:\/\/nutritiondata.self.com\/facts\/legumes-and-legume-products\/4394\/2\">2<\/a>]<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Soja-eiwit per 2 porties [<a href=\"https:\/\/nevo-online.rivm.nl\/ProductenZoeken.aspx\">1<\/a>]<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Sojamelk: 17,5&nbsp;gram<\/li><li>Sojayoghurt: 20 gram&nbsp;(per 500 ml)<\/li><li>Tofu hard: 28,5&nbsp;gram<\/li><li>Tofu zacht: 16,3 gram [<a href=\"https:\/\/nutritiondata.self.com\/facts\/legumes-and-legume-products\/4394\/2\">2<\/a>]<\/li><li>Tempeh: 37,5&nbsp;gram<\/li><li>Soja-vleesvervanger: max. 49 gram* [<a href=\"https:\/\/www.ah.nl\/producten\/product\/wi58091\/ah-biologisch-tofu-roerbakgehakt-fijn-gekruid\">3<\/a>]<\/li><li>Sojabonen (volwassen): 32,3&nbsp;gram<\/li><li>Edamame: 16,5 gram&nbsp;[<a href=\"https:\/\/nutritiondata.self.com\/facts\/legumes-and-legume-products\/4394\/2\">2<\/a>]<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Zoals je ziet komt de portiegrootte niet altijd even lekker overeen met de veilige dagelijkse hoeveelheid. Zo krijg je meer soja-eiwit binnen dan de richtlijn als je 2 porties harde tofu, tempeh of soja-vleesvervanger eet. Naar mijn mening een beetje slordig van ze, maar geen reden tot paniek.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Even Relativeren<\/h2>\n\n\n\n<p>De veilige dagelijkse hoeveelheid soja is een ondergrens, sterker nog, het is de hoeveelheid die volgens al het onderzoek&nbsp;juist gezondheidsvoordelen oplevert. Met 2 porties zit je dus niet in de \u2018gevarenzone\u2019 maar juist in de \u2018gunstige zone\u2019. Ieder z\u2019n ding natuurlijk, maar ikzelf ga echt niet met een rekenmachine in m\u2019n hand zitten stressen over de hoeveelheid soja-eiwit dat ik die dag heb gegeten.<\/p>\n\n\n\n<p>Bovendien moet je echt&nbsp;<strong>flink je best doen<\/strong>&nbsp;om iedere dag aan de maximale veilige dagelijkse hoeveelheid soja-eiwit te komen. Grote jongen die dag in dag uit meer dan een half blok tempeh wegwerkt, 2 bakken sojaboontjes verorbert, of een driedubbele vegaburger bouwt.<\/p>\n\n\n\n<p>Mocht je jezelf wel een keer te buiten zijn gegaan aan sojaproducten, dan is het echt niet zo dat je direct verandert in een wandelend kankergezwel. Zoals ik al zei zijn dit enkel richtlijnen en absoluut veilige ondergrenzen. Maar als je toch nog met samengeknepen billetjes zit, eet dan de volgende dag dan gewoon wat minder soja.<\/p>\n\n\n\n<p>Het is allemaal niet zo moeilijk. Voor soja geldt eigenlijk hetzelfde als wat voor alle andere zaken in het leven geldt: \u2018alles met mate\u2019, \u2018teveel is nooit goed\u2019 en \u2018een beetje\u00a0variatie in de Nederlandse keuken\u2019.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Bewerkte vs. Onbewerkte Soja<\/h4>\n\n\n\n<p>Nog even dit. De artikelen die ik las raden aan om voor onbewerkte sojaproducten zoals tofu, tempeh, sojaboontjes en ongezoete sojamelk en -yoghurt te kiezen. Van bewerkte producten met soja kan het namelijk zijn dat 1 portie van het product meer dan 1 portie soja bevat, omdat er vaak gebruik wordt gemaakt van geconcentreerde sojaprote\u00efne in plaats van hele sojabonen. Wees vooral voorzichtig met supplementen en soja-<a href=\"https:\/\/brendadegroot.com\/silverback-protein-review\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">eiwitpoeders<\/a>. Voor die laatste zijn geweldige alternatieven op basis van onder andere erwten-, rijst-, of hennepzaadeiwit.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Conclusie: Alles met Mate, ook Soja<\/h2>\n\n\n\n<p>tl;dr:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Ik ben geen kankerdeskundige.<\/li><li>1 \u00e0 2 porties sojaproducten per dag heeft naar onderzoek blijkt een kankerremmende werking.<\/li><li>Meer dan 3 porties op eigen (doch zeer bescheiden) risico.<\/li><li>Veilige dagelijkse hoeveelheid: 50 \u2013 100 mg isoflavonen; 15 \u2013 25 gram soja-eiwit.<\/li><li>Ga voor onbewerkte sojaproducten zoals tofu,\u00a0<a href=\"https:\/\/brendadegroot.com\/tempeh-bereiden\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">tempeh<\/a>, sojaboontjes, sojamelk en sojayoghurt.<\/li><li>No stress.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><em>Als afsluiter deze sojabonenselfies die ik instuurde voor de AH To Go-actie waarbij je 365 dagen je favoriete product kon winnen. Veni, vici, vivi: ik won, at een jaar lang elke dag een pot sojaboontjes en overleefde. Het kan!<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1524\" height=\"1996\" src=\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/favotogobrenda.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5130\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/44.jpg\"><\/a><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Bronnen<\/h4>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>E\u00e9n van de wetenschappelijke onderzoeken:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/abs\/10.1080\/01635589409514310\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/abs\/10.1080\/01635589409514310<\/a><\/li><li>American Institute for Cancer Research:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.aicr.org\/foods-that-fight-cancer\/tab-content\/soy-research-1.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.aicr.org\/foods-that-fight-cancer\/tab-content\/soy-research-1.html<\/a><\/li><li>BreastCancer.org:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.breastcancer.org\/research-news\/soy-may-turn-on-genes-linked-to-cancer\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.breastcancer.org\/research-news\/soy-may-turn-on-genes-linked-to-cancer<\/a><\/li><li>WebMD:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.webmd.com\/breast-cancer\/features\/soy-effects-on-breast-cancer#1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.webmd.com\/breast-cancer\/features\/soy-effects-on-breast-cancer#1<\/a><\/li><li>CNN:&nbsp;<a href=\"https:\/\/edition.cnn.com\/2017\/03\/07\/health\/soy-foods-history-cancer-where-do-we-stand-explainer\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/edition.cnn.com\/2017\/03\/07\/health\/soy-foods-history-cancer-where-do-we-stand-explainer\/<\/a><\/li><li>NBC News:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.nbcnews.com\/health\/health-news\/soy-doesn-t-worsen-breast-cancer-may-prevent-it-study-n729681\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.nbcnews.com\/health\/health-news\/soy-doesn-t-worsen-breast-cancer-may-prevent-it-study-n729681<\/a><\/li><li>VeganHealth:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.veganhealth.org\/articles\/soy_wth\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.veganhealth.org\/articles\/soy_wth<\/a><\/li><li>NutritionFacts.org:&nbsp;<a href=\"https:\/\/nutritionfacts.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/nutritionfacts.org<\/a>&nbsp;(bijv.&nbsp;<a href=\"https:\/\/nutritionfacts.org\/video\/how-much-soy-is-too-much\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/nutritionfacts.org\/video\/how-much-soy-is-too-much\/<\/a>&nbsp;en negeer de irritante manier waarop de presentator&nbsp;praat).<\/li><li>SoyConnection:&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.soyconnection.com\/newsletters\/soy-connection\/health-nutrition\/articles\/Guidelines-for-Healthy-Soy-Intake\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.soyconnection.com\/newsletters\/soy-connection\/health-nutrition\/articles\/Guidelines-for-Healthy-Soy-Intake<\/a><\/li><li>US Soybean Export Council (USSEC):&nbsp;<a href=\"https:\/\/ussec.org\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/SOY13_9_Recommended-Soy-Intakes.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/ussec.org\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/SOY13_9_Recommended-Soy-Intakes.pdf<\/a><\/li><li>Nevo-tabel met voedingswaarden:&nbsp;<a href=\"https:\/\/nevo-online.rivm.nl\/ProductenZoeken.aspx\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/nevo-online.rivm.nl\/ProductenZoeken.aspx<\/a><\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ik heb hem al behoorlijk wat keren voorbij horen komen, de Vraag Der Vragen: Is soja kankerverwekkend? Ik was eigenlijk niet van plan me ooit met het soja-en-hoe-zit-dat-nou-met-kanker-vraagstuk te bemoeien, laat staan er een artikel over te schrijven, omdat ik geen kankerdeskundige ben, en in de veronderstelling was dat die mythe zichzelf wel op zou [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":160,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"categories":[15,14],"tags":[44,42],"class_list":["post-159","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-health-food","category-vegan","tag-healthy","tag-know"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.1.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>De Wetenschap over Soja en Kanker - Brenda de Groot<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"In dit artikel lees je wat de huidige wetenschap te zeggen heeft over het verband tussen soja en kanker (spoiler: veganisten niet gevreesd!).\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De Wetenschap over Soja en Kanker - Brenda de Groot\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In dit artikel lees je wat de huidige wetenschap te zeggen heeft over het verband tussen soja en kanker (spoiler: veganisten niet gevreesd!).\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Brenda de Groot\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-05-31T21:06:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-01T19:50:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Brenda\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Brenda\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/\"},\"author\":{\"name\":\"Brenda\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/6acbf56d0c92408ca7a49a59401fcbf8\"},\"headline\":\"De Wetenschap over Soja en Kanker\",\"datePublished\":\"2017-05-31T21:06:22+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-01T19:50:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/\"},\"wordCount\":1549,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg\",\"keywords\":[\"healthy\",\"know\"],\"articleSection\":[\"Health &amp; Food\",\"Vegan\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/\",\"url\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/\",\"name\":\"De Wetenschap over Soja en Kanker - Brenda de Groot\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg\",\"datePublished\":\"2017-05-31T21:06:22+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-01T19:50:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/6acbf56d0c92408ca7a49a59401fcbf8\"},\"description\":\"In dit artikel lees je wat de huidige wetenschap te zeggen heeft over het verband tussen soja en kanker (spoiler: veganisten niet gevreesd!).\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"Illustratie blok soja met mes erin\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/home\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"De Wetenschap over Soja en Kanker\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/\",\"name\":\"Brenda de Groot\",\"description\":\"For a world beyond speciesism\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/6acbf56d0c92408ca7a49a59401fcbf8\",\"name\":\"Brenda\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/231423f20f1e14e02eec59f928208475a53bb85fb88290cd39e5aa2141c7e6d1?s=96&d=retro&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/231423f20f1e14e02eec59f928208475a53bb85fb88290cd39e5aa2141c7e6d1?s=96&d=retro&r=g\",\"caption\":\"Brenda\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/brendadegroot.com\"],\"url\":\"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/author\/brenda\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De Wetenschap over Soja en Kanker - Brenda de Groot","description":"In dit artikel lees je wat de huidige wetenschap te zeggen heeft over het verband tussen soja en kanker (spoiler: veganisten niet gevreesd!).","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"De Wetenschap over Soja en Kanker - Brenda de Groot","og_description":"In dit artikel lees je wat de huidige wetenschap te zeggen heeft over het verband tussen soja en kanker (spoiler: veganisten niet gevreesd!).","og_url":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/","og_site_name":"Brenda de Groot","article_published_time":"2017-05-31T21:06:22+00:00","article_modified_time":"2022-06-01T19:50:55+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Brenda","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"Brenda","Geschatte leestijd":"8 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/"},"author":{"name":"Brenda","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/6acbf56d0c92408ca7a49a59401fcbf8"},"headline":"De Wetenschap over Soja en Kanker","datePublished":"2017-05-31T21:06:22+00:00","dateModified":"2022-06-01T19:50:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/"},"wordCount":1549,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg","keywords":["healthy","know"],"articleSection":["Health &amp; Food","Vegan"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/","url":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/","name":"De Wetenschap over Soja en Kanker - Brenda de Groot","isPartOf":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg","datePublished":"2017-05-31T21:06:22+00:00","dateModified":"2022-06-01T19:50:55+00:00","author":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/6acbf56d0c92408ca7a49a59401fcbf8"},"description":"In dit artikel lees je wat de huidige wetenschap te zeggen heeft over het verband tussen soja en kanker (spoiler: veganisten niet gevreesd!).","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#primaryimage","url":"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg","contentUrl":"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Soja-wetenschap.jpg","width":1920,"height":1080,"caption":"Illustratie blok soja met mes erin"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/soja-en-kanker\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"De Wetenschap over Soja en Kanker"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#website","url":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/","name":"Brenda de Groot","description":"For a world beyond speciesism","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/6acbf56d0c92408ca7a49a59401fcbf8","name":"Brenda","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/231423f20f1e14e02eec59f928208475a53bb85fb88290cd39e5aa2141c7e6d1?s=96&d=retro&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/231423f20f1e14e02eec59f928208475a53bb85fb88290cd39e5aa2141c7e6d1?s=96&d=retro&r=g","caption":"Brenda"},"sameAs":["https:\/\/brendadegroot.com"],"url":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/author\/brenda\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5724,"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions\/5724"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/brendadegroot.com\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}