Klaar voor? Mooi! Laten we dan beginnen bij het begin:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n
De Definitie van Speciesisme<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
De term \u2018speciesisme\u2019 is nog niet zo lang geleden ontstaan: in 1970, om precies te zijn. De Britse schrijver, psycholoog, en voorvechter voor dierenrechten Richard Ryder keek met verbazing toe hoe in de jaren \u201960 iedereen zich druk maakte over racisme en seksisme, maar dat er geen haan kraaide naar het leed dat andere soorten werd aangedaan. Terwijl Richard er in bad over lag te piekeren kwam hij plotseling tot de juiste naam voor dit fenomeen: speciesisme! Hij schreef er een\u00a0pamflet<\/a>\u00a0over en verspreidde die eigenhandig door Oxford. Daar werd het door de jonge filosoof Peter Singer opgemerkt, die het woord zijn formele definitie gaf:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n A prejudice or bias in favour of the interests of members of one\u2019s own species and against those of members of other species.\u201d<\/p>\r\n \u2013 Peter Singer, Animal Liberation (1975)<\/a><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n In het Nederlands vertaald, \u201cEen vooroordeel of partijdigheid die individuen van hun eigen soort begunstigt ten koste van individuen van een andere soort\u201d. Maar dat kan ook een stuk korter, namelijk zo:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Speciesisme = discriminatie op basis van soort.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Waar racisme discriminieert op basis van ras, en seksisme op basis van geslacht, zo discrimineert speciesisme op basis van soort. Speciesisme gaat er vanuit dat de soort alleen al genoeg reden is om meer (morele) rechten te krijgen. Er bestaan eigenlijk twee vormen van speciesisme: (1) tussen mensen en andere diersoorten, en (2) tussen niet-menselijke diersoorten.<\/p>\r\n\r\n\r\n De bekendste en meest destructieve vorm van speciesisme, die waar Peter Singer het over had, is het idee dat\u00a0mensen meer waard zijn dan andere dieren<\/strong>. Dat ze meer morele rechten hebben enkel en alleen omdat<\/em>\u00a0ze mens zijn. En dat is naar mijn mening net zo fout als het toekennen van meer rechten aan blanken of mannen, dan aan mensen met een andere huidskleur of van een ander geslacht. Dieren zijn ook levende wezens met gevoel en hebben intrinsieke waarde, net als ieder mens dat heeft. Dat ze tot een andere soort behoren is geen goed argument om hen als minderwaardig te zien of te behandelen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Maar er bestaat nog een vorm van speciesisme, en dat is die\u00a0tussen niet-menselijke diersoorten<\/strong>. Bijvoorbeeld tussen honden en varkens. We aaien de \u00e9\u00e9n en eten de ander. Stel je je een grote industri\u00eble boerderij voor, die volzit met puppies in krappe kale hokken. Hun staarten worden zonder verdoving afgeknipt (omdat ze anders door de stress en gekmakende verveling aan elkaars staarten gaan knagen), en als ze 6 maanden oud zijn worden ze geslacht. Het hondenvlees belandt uiteindelijk in de supermarkt en op jouw bord. Het zou een vreselijk schandaal zijn \u2013 in het geval van honden. Dat dit nu met varkens gebeurt vindt 95% van de bevolking blijkbaar helemaal prima. Ook dit is een vorm van speciesisme.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Speciesisme is de\u00a0status quo<\/em>\u00a0is in onze huidige samenleving. Een broodje kipfilet of bakje kwark als ontbijt, een nieuwe leren jas kopen en gezellig op zondag naar het Dolfinarium vinden we allemaal echt doodnormaal. Maar het feit is dat achter deze ingesleten gewoontes en tradities onnoemelijk veel dierenleed schuilt. Onnodig dierenleed. Want met hetzelfde gemak eten we broodjes pindakaas en sojayoghurt, kopen we een nepleren jack en gaan we lekker met onze kont in een achtbaan zitten in plaats van op een circustribune.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Het klopt dat veel mensen geen benul hebben van het leed dat achter staldeuren en circustenten schuilgaat, maar ook al weten we dat wel, dan nog vinden we\u00a0ons eigen genot en gemak belangrijker<\/a>\u00a0dan het lot van miljarden dieren.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n We blijven dieren eten omdat we het zo lekker vinden. We blijven gevilde dieren kopen omdat het ons uiterlijk opfleurt. En we blijven dieren opsluiten omdat we het zo vermakelijk vinden om naar hen te kijken.\u00a0Als we mensen op de plaats van de dieren hadden gezet, dan waren we er allang mee gestopt. Wat zeg ik, dan waren we er niet eens mee begonnen. Maar helaas voor hen behoren zij tot een andere soort. Case closed.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Het klopt dat we in ons evolutionaire verleden ook vlees hebben gegeten, al moeten we dan wel even de context in ogenschouw nemen. In de ijstijd kon een succesvolle jacht het verschil tussen leven of dood betekenen. Dankzij het vlees verhongerden we niet, en dankzij de huiden konden we onze kale lichamen beschermen tegen de barre kou.\u00a0Maar we leven niet meer in de prehistorie. Met\u00a0Albert Heijn die zelfs tot in de keuken bezorgt, de uitvinding van vitamine B12 supplementen, en een H&M die ons van plantaardige warme vachtjes voorziet, hebben we geen dierlijke producten meer nodig.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Het wetenschappelijke bewijs is zo overweldigend dat ook overheden het beamen: ons lichaam heeft dierlijke producten niet nodig om gezond te zijn en te blijven [1<\/a>,2<\/a>,3<\/a>]. Sterker nog: een plantaardig voedingspatroon levert waarschijnlijk meer gezondheidsvoordelen op dan een dieet m\u00e9t dierlijke producten [4<\/a>,5<\/a>,6<\/a>,7<\/a>].<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Speciesisme en dieren gebruiken zit echter in onze cultuur geroest, en er zijn maar weinig mensen die er kritische vragen bij stellen. Terwijl dat j\u00faist is wat we als intelligente en oppermachtige diersoort zouden moeten doen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Als\u00a0Homo sapiens \u2013\u00a0<\/em>de \u2018denkende mens\u2019 \u2013 zijn we gezegend (of vervloekt, afhankelijk van de context) met een puik stel hersens. Met dit superbrein zijn we tot dingen in staat die andere diersoorten niet kunnen, zoals raketten bouwen, verkeersstromen regelen, en nadenken over wat Jantje van Pietje vindt nadat hij Truus vorige week had verteld van Corrie te willen scheiden.\u00a0Pretty next level.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Onze intellingentie stelt ons ook in staat om alle andere dieren te domineren. Er is geen dier dat het van ons kan winnen, omdat we ze allemaal te slim af zijn. Met die macht komt grote\u00a0verantwoordelijkheid<\/a>, zou je denken. We zouden dieren moeten behandelen zoals we kinderen behandelen. Maar de werkelijkheid is anders. We gebruiken dieren om er zelf beter van te worden, en verantwoorden dit met speciesistische redenen die immoreel, irrationeel en onlogisch zijn. Daarover lees je nu meer.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Misschien vraag je je nog steeds af wat er mis is met speciesisme, en waarom het zo onlogisch en immoreel is.\u00a0Ik leg het graag uit aan de hand van twee argumenten, die ik respectievelijk\u00a0De Ali\u00ebn Take-over<\/em>\u00a0en\u00a0Baby\u2019s Mishandelen<\/em>\u00a0heb gedoopt.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n \u201cWat gij niet wilt dat u geschiedt..\u201d<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n Stel je de volgende situatie voor. Morgen landt er een UFO op aarde. Hyperintelligente ali\u00ebns nemen binnen no-time de hele planeet over en zetten alle mensen gevangen, inclusief jou.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Daar zit je dan, in een kooi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Zou jij het gerechtvaardigd vinden dat, omdat zij slimmer zijn dan jij, ze met je kunnen doen wat ze willen? Dat ze experimenten op je kunnen uitvoeren, dat ze mensen fokken voor hun vlees, of dat ze je levend opensnijden, je organen eruit halen en je verwerken in de sushi (\u201cMmm, maki met prefrontale cortex\u201d)? Kortom, dat ze alles met jou kunnen doen wat mensen nu met dieren doen? Als je nagaat wat we dieren aandoen is dit je ergste nachtmerrie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Natuurlijk, jij bent niet degene die vissen levend opensnijdt \u2013 dat is barbaars. Maar je bent w\u00e9l degene die de persoon die dat doet van een salaris voorziet, en er zo voor zorgt dat dit proces standhoudt. Net zoals de hele ali\u00ebnbevolking degene die jou slacht geld geeft om jouw vlees te kunnen eten. Niet hun\u00a0verantwoordelijkheid<\/a>..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Als dit je nog niet heeft overtuigd, en je van mening bent dat dieren vanwege hun cognitieve capaciteiten minder morele rechten verdienen dan mensen, dan is het volgende argument voor jou. Laten we een baby gaan mishandelen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Nog behoorlijk wat mensen vinden nog steeds dat wij als soort meer waarde hebben dan andere dieren omdat we zo intelligent zijn. Dat we, omdat we zo goed zijn in taal, plannen, empathie en abstract denken, het recht hebben om varkens een leven lang tussen ijzeren stangen op te sluiten, maar mensen niet.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Moraliteit en ratio daargelaten \u2013 zelfs\u00a0als<\/em>\u00a0je deze redenering zou volgen, dan zou het ook logisch geen stand houden.\u00a0Het probleem met het aannemen van intelligentie als criterium voor morele rechten, is dat het argument niet opgaat voor\u00a0baby\u2019s en mensen met een verstandelijke beperking<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ter illustratie heb ik een dier \u2013 een kip \u2013 vergeleken met een mensenbaby op precies deze cognitieve vaardigheden waarvan we beweren dat het mensen meer morele rechten oplevert dan dieren. Ik heb hier opzettelijk de kip als voorbeeld genomen, want als\u00a0kippen<\/em>\u00a0al meer cognitieve vermogens hebben dan baby\u2019s, dan gaat het intelligentie-argument voor het gebruik van bijvoorbeeld varkens, paarden en dolfijnen al helemaal niet op. Ook lees je verderop wat de consequenties voor de baby zouden zijn als we het intellectuele argument ook zouden toepassen voor onze eigen soort.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Tja, het lijkt er toch echt op dat de gemiddelde kip verbaal gezien vaardiger is dan een baby. Een kip kan wel 30 tot 40 verschillende geluiden produceren, met allemaal een unieke betekenis [8<\/a>]. En dan heb ik het nog niet eens over de nonverbale communicatie. Bij een baby houdt het wel zo\u2019n beetje op bij \u201cIk heb honger\u201d, \u201cIk heb in mijn luier gepoept\u201d en \u201cIk wil dat je me oppakt\u201d.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Jazeker,\u00a0een kip is in staat te plannen voor de toekomst. Kippen stellen bewust een beloning uit zodat ze op een later tijdstip een grotere beloning krijgen [9<\/a>]. Daartegenover staat een baby die niet eens de controle over zijn eigen sluitspier heeft. De zelfcontrole die de kip laat zien, ook wel\u00a0delay of gratification<\/em>\u00a0genoemd, wordt bij kinderen pas vanaf ongeveer 4 jaar geobserveerd [10<\/a>] (hier is een leuke video daarover: de\u00a0Marshmallow Test<\/a>).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Een kip is empatischer dan een baby. Pas rond een jaar of 4 ontwikkelt een kind het vermogen om zich in te leven in anderen [11<\/a>,12<\/a>]. Een baby laat het koud of jij pijn hebt als je je teen hebt gestoten of niet. Een kip daarentegen reageert gestresst wanneer haar kuiken iets wordt aangedaan [13<\/a>], wat een aanwijzing is voor empathie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Kippen kunnen tellen. Wat zeg ik, zelfs kuikens kunnen tellen. In\u00a0deze video<\/a>\u00a0zie je dat een kuikentje direct naar de barri\u00e8re gaat waar meer oranje balletjes liggen. Onderzoekers hebben ontdekt dat ze zelfs kunnen optellen en aftrekken [14<\/a>]. Ook blijkt het dat kippen, net als mensen, van links naar rechts \u2018lezen\u2019 bij het tellen [15<\/a>].<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n (Waarschuwing: de volgende alinea is vrij heftig voor gevoelige visueel-ingestelde mensen)<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Wat dit betekent is dat als we het intelligentie-argument van zouden volgen, we baby\u2019s hetzelfde mogen behandelen zoals we kippen behandelen. We zouden schuren vol vleesbaby\u2019s hebben, met beentjes die bezwijken onder hun gewicht, gebroken botten, open wonden dankzij doorligplekken, en voetzooltjes die door de bijtende ammoniak van hun eigen uitwerpselen op de vloer zijn rauwgepeuterd. Hun korte en ellendige leventjes zullen eindigen in het slachthuis, waar ze ondersteboven getakeld worden om te worden verwerkt voor hun vlees. Sommige (en wellicht zelfs alle [16<\/a>]) baby\u2019s zullen bij volle bewustzijn zijn wanneer hun keel wordt doorgesneden door een zaagmachine, en als ze die per ongeluk weten te ontwijken zullen ze levend worden gekookt. Denk ook nog even aan de eierindustrie, waar onze zoontjes direct na geboorte\u00a0levend worden versnipperd<\/a>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Voor de speciesist die als laatste stuiptrekking nu beweert dat baby\u2019s nog de potentie hebben om intelligenter te worden en daarom meer rechten bezitten dan dieren: je kunt in alle gevallen de baby in het bovenstaande voorbeeld door een persoon met een (ernstige) verstandelijke beperking vervangen. Daarmee wil ik niet zeggen dat een willekeurige persoon met een verstandelijke beperking zich net zo gedraagt als een baby, maar ik geloof dat je de\u00a0strekking van m\u2019n argument wel snapt.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n We kunnen concluderen dat de argumenten voor speciesisme niet standhouden. Speciesisme is onlogisch, irrationeel en bovenal onethisch. Speciesisme is geen rechtvaardiging voor het gebruik en misbruik van dieren. Ieder dier is een individu met bewustzijn en gevoel, en zo moeten we ze ook behandelen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ook de beroemde filosoof\u00a0Jeremy Bentham<\/a>\u00a0is het ermee eens. Om hem op dit issue the citeren:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n [\u2026]\u00a0<\/em>the question is not, Can they reason? nor, Can they talk? but, Can they suffer?<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n Of, zoals ik liever zou zeggen, \u201cAre they conscious?\u201d<\/em>. De meeste dieren die we opsluiten, mishandelen en slachten zijn duidelijk bewust en zijn duidelijk in staat om te lijden. Ze laten emoties zien zoals angst, blijdschap en verdriet\u00a0[17<\/a>,18<\/a>]. Ze kunnen pijn en stress ervaren, en gek worden van verveling in een kale box [19<\/a>]. Naar mijn idee is het hoog tijd om deze feiten te erkennen en er moreel naar te handelen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Je zou kunnen zeggen dat speciesisme voortkomt uit een gebrek aan empathie en het onvermogen om rationeel te denken van de kant van de mens. We kunnen ons blijkbaar niet inleven in een kip of een varken, of in ieder geval niet op de momenten dat het ertoe doet: in de supermarkt of in het restaurant. Ondanks onze verbluffende intelligentie falen we hard in logisch redeneren, en is onze drang naar gemak en genot sterker dan onze moraal.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Het is triest. Maar het goede nieuws is: we zijn nog steeds\u00a0Homo sapiens \u2013\u00a0<\/em>denkende mensen. Het is nooit te laat om te leren en daarnaar te handelen. Het is tijd om speciesisme te verruilen voor een morele en rationele filosofie: anti-speciesisme.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ik ben al lang op zoek naar het geschikte woord voor het tegenovergestelde van speciesisme, en kom toch altijd weer uit op de voordehandliggende term\u00a0anti-speciesisme<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Waar speciesisme discrimineert op basis van soort, daar doet anti-speciesisme dat niet. Anti-speciesisme neemt niet de soort als criterium voor wie wel of geen morele rechten krijgt, maar kijkt naar welk dier belang heeft bij welke morele rechten. Een chimpansee hecht bijvoorbeeld geen waarde aan stemrecht, maar wel degelijk aan het behoud van zijn leefgebied. Zonder bos zal hij een tragische dood sterven op kale akkers, of in het territorium van andere chimpansees terecht komen \u2013 met alle gevolgen van dien.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Iedere diersoort (en eigenlijk ieder individu) heeft weer andere belangen, en als denkende mens is het onze morele plicht om daar \u2013 naar ons beste kunnen \u2013 rekening mee te houden. Argumenten als \u2018het is de wet van de natuur\u2019 en \u2018de natuur is ook wreed\u2019 gelden niet om hier onder uit te komen. Mensen zijn ook een diersoort en onderdeel van de natuur, en wij hebben door natuurlijke selectie de capaciteit gekregen om ons in te kunnen leven in anderen. Dat maakt het onze morele plicht om deze capaciteit toe te passen en ernaar te handelen, als we ook onze andere capaciteiten willen kunnen gebruiken waarmee we de planeet naar onze hand zetten.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Een goed uitgangspunt voor hoe we dieren zouden moeten behandelen is te kijken naar bewustzijn.\u00a0Ieder dier (in ieder geval zij met een centraal zenuwstelsel) heeft een vorm van bewustzijn. Dit varieert van een piepklein sprankje auditieve perceptie van een worm, tot het diepgaande gevoelsleven, denkvermogen, empathie en zelfbewustzijn bij zoogdieren. Aan de hand daarvan kunnen we beslissingen maken over hoe we met deze dieren om zouden moeten gaan, met ons inlevingsvermogen als handige tool om hierachter te komen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Natuurlijk kan dat niet in \u00e9\u00e9n keer goed gaan, en maken we fouten op weg daarnaartoe. We kunnen nooit weten hoe een ander dier denkt, omdat we dat andere dier niet zijn. Aan de ene kant ligt na\u00efef antropomorfisme op de loer, en aan de andere kant ons onbegrip voor de behoeften van een dier. Maar dat is (moreel gezien) niet erg. Wat telt is dat we ons uiterste best blijven doen. Als we oprecht het goede willen doen en niet onze eigen belangen zwaarder laten wegen dan de belangen van andere dieren, dan hebben we een anti-speciesistische wereld bereikt.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Voor wie het hier roerend mee eens is en zelf wilt leven volgens deze anti-speciesistische filosofie is\u00a0veganisme<\/a>\u00a0the way to go.\u00a0Een anti-speciesistische wereld is een wereld waarin veganisme de standard quo is. En met de vegan revolutie in volle gang is het niet meer\u00a0of<\/em>\u00a0maar\u00a0wanneer<\/em>\u00a0dat gebeurt.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n De enige manier om speciesisme de wereld uit te krijgen is door mensen te laten stoppen met het kopen en eten van dierlijke producten, en deze te vervangen door plantaardige producten. Wat daarvoor nodig is, ben jij. Iedere keer dat jij kiest voor een plantaardig alternatief voor een dierlijk producten komt die anti-speciesistische wereld een stapje dichterbij.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Als je op dit moment nog geen veganist bent dan betekent dat niet dat je een slecht mens bent. Maar weinig mensen worden als veganist geboren, en ook ik heb 25 jaar van mijn leven kwark en kipfilet in m\u2019n giecheltje geschoven. Dieren gebruiken en speciesistisch denken zit zo diep in ons systeem dat het niet meer dan logisch is dat er tijd overheen gaat om anders te denken en hier ook naar te handelen.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Je hoeft van mij ook niet\u00a0cold turkey<\/em>\u00a0veganist te worden. Met bewuste stappen richting een meer plantaardige leefstijl kom je een stuk verder en voorkom je bovendien dat je na twee weken de handdoek in de ring gooit. Maar doe wel je best. Vasthouden aan je gewoontes voelt veilig en comfortabel, maar in deze context is dat \u2013 hoe ernstig het ook klinkt \u2013 niets minder dan een morele misdaad.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Dus zet je verstand en empathie aan als je voor het supermarktschap staat, of de menukaart in het volgende restaurant leest, en kies voor een plantaardig alternatief voor vlees, vis, zuivel en eieren. Een wereld zonder speciesisme begint bij jou.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Als je dit artikel leuk vond, dan vallen de volgende misschien ook wel bij je in de smaak:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Header foto: Alfons Spoler<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\nSpeciesism<\/strong><\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\r\n\r\n\r\n![\"Speciesism](\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Speciesism_explained.jpg\")
<\/h3>\r\n\r\n\r\n
\r\n\r\n\r\nSpeciesisme vorm 1: Mensen > Dieren<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
Speciesisme vorm 2: Diersoort A > Diersoort B<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"Pig](\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Untitled_Artwork-4.jpg\")
<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\nWaarom is Speciesisme een Probleem?<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
Speciesisme is gemak en gewoonte<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
Niet omdat het moet, maar omdat het kan<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
Homo irresponsibilis\u00a0<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
Argumenten tegen Speciesisme<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
Argument 1: De Ali\u00ebn Take-over<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
Argument 2: Baby\u2019s Mishandelen<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
1. Kippen zijn taalvaardiger dan baby\u2019s\u00a0<\/h5>\r\n\r\n\r\n\r\n
2. Kippen kunnen beter plannen dan baby\u2019s<\/h5>\r\n\r\n\r\n\r\n
3. Kippen zijn empatischer dan baby\u2019s<\/h5>\r\n\r\n\r\n\r\n
4. Kippen kunnen beter abstract denken dan baby\u2019s<\/h5>\r\n\r\n\r\n\r\n
Vergelijking: Baby\u2019s in de Bio-Industrie<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"Bonte](\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Bontekip.jpg\")
<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\nConclusie: Speciesisme is Onlogisch en Immoreel<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
Een Wereld Zonder Speciesisme<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"End](\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/End-Speciesism-8.jpg\")
<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\nAnti-Speciesisme\u00a0<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"Gorilla](\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Gorilla-drawing.jpg\")
<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n![\"Anti-speciesisme](\"https:\/\/brendadegroot.com\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Vegan-magazine-front-Brenda-de-Groot.jpg\")
<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\nVeganisme Als Status Quo<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
Nog Meer Revolutionair Leesvoer<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n